X
تبلیغات
ارتباطات جمعی - زبان یک وسیله ی ارتباطی مهم

زبان یک وسیله ی ارتباطی مهم

زبان در علوم انساني بالاخص در علوم اجتماعي بصورت ابزاري تكنيكي، اجتماعي و فرهنگي براي دست يافتن به دانش فرهنگي  نقش ويژه اي دارد؛ كه  مي توان در مباحث اجتماعي شدن و فرهنگ پذيري و جامعه پذيري اهميت بارز اين پديده اجتماعي رامطالعه نمود. در يك بيان ساده زبان وسيله ارتباطي بين انسانها است؛ كه اين ارتباط در سطح خرد شامل كنشهاي اجتماعي نمادي گشته، كه بصورت مستقيم و غير مستقيم ميان افراد شكل مي گيرد؛ در سطح كلان شامل يكسري از انديشه ها و ميراث فرهنگي و تمدن بشري شده   كه در ميان نسلهاي يك جامعه انتقال فرهنگي و اشاعه يافته است. باتوجه به  مطالب مطرح شده از ديدگاه علوم اجتماعي و فرهنگي (( زبان يك محصول اجتماعي و فرهنگي است. لذا يكي از پديده هاي خاص زندگي اجتماعي انسان است و آن چنان در تار وپود زندگي روزانه ما تنيده شده كه همچون خواب وخوراك بسيار بديهي جلوه مي نمايد. براي درك اهميت زبان كافي است تصور كنيم كه زبان از جامعه انساني گرفته شود. به خوبي مي توان در چنين تصوري دريافت كه تمدن و فرهنگ بشر نابود مي گردد. زبان پديده اي است با اهميت، درخورتوجه بسيار و نيازمند بررسي از جنبه هاي گوناگون))

انسان به وسیله ی زبان بود که توانست به اعماق وجود دیگران نفوذ کند و به دیگران بپیوندد و نخستین اجتماعات بشری را شکل دهد. زبان انسان را قادر ساخت که تمایز و تفاوت را احساس کند و توانست در سایه ی آن بنیان های پیشرفت و ترقی را پایه ریزی کند. پس می توان ادعا کرد زبان مهم ترین و بارزترین خصوصیت ذاتی انسان و وجه تمایز او با حیوانات است. لذا در مورد اهمیت زبان می توان اظهار داشت که زبان، زندگی است و زندگی در زبان معنا می یابد چنان که هایدگر هم معتقد است که زبان خانه بودن است و همه چیز در آن هستی و معنا پیدا می کند. زبان مقام و نقش های ارزشمندی را در زندگی بشری ایفا نموده و می نماید. یکی از مهم ترین نقش های زبان، نقش ارتباطی آن است. به صورتی که به وسیله زبان است که انسان با دیگران و دنیای پیرامونش ارتباط برقرار می کند و دنیای خود را با دنیای دیگران پیوند می دهد و با کمک جستن از آن احساسات، عواطف، خواسته ها و اندیشه و تفکرات خود را ابراز می دارد

علاوه بر نقش ارتباطی، زبان در تفکر نیز نقش قابل توجهی دارد و از فاکتورهای موثر در نحوه تفکر فرد است. بدین معنی که نحوه ادراک و توصیف فرد از جهان تحت تاثیر زبان او شکل می گیرد. قدرت انتزاع و تخیل نیز به میزان رشد زبان فرد بستگی دارد. به عبارتی، هر چه زبان فرد از رشد بیشتری برخوردار باشد تفکر انتزاعی او به مراتب بهتر است. ویتگنشتاین زبان را به دو نوع زبان فردی و جمعی تقسیم می کند. او زبان فردی را ارتباط به شیوه متمایز و متفاوت با نحوه ارتباط با دیگران؛ یعنی ارتباط با عمیق ترین لایه های ذهن خود فرد تعریف می نماید که اشاره به همان نقشی است که زبان در تفکر دارد و زبان جمعی را استفاده از زبان و واژه ها برای برقراری ارتباط با دیگران می پندارد که با نقش ارتباطی زبان مطابقت دارد. عده ای از محققان نیز معتقدند که فرایند ادراک و زبان اموری وابسته به یکدیگرند و بر همدیگر تاثیر دارند چنانچه نحوه ادراک و شناخت ما از جهان متاثر از زبانی است که برای توصیف جهان به کار می گیریم .

پیاژه روانشناس معروف سویسی اعتقادش بر این است که زبان، مساعد کننده بسیار بزرگی برای رشد ذهنی کودک و ارتباط تنگاتنگی با هم دارند به صورتی که رشد تفکر یک کودک در رشد زبانی او بسیار مشهود است. با این وجود چنین اظهاراتی از سوی محققان در مورد زبان و تفکر حاکی از اهمیتی است که زبان در پیشرفت و پیشبرد حیات بشری داشته و دارد. پس می توان گفت که زبان راز پی بردن به اسرار هستی است. زبان دروازه ورود به افق زندگی دیگران است. در سایه زبان بود که انسان توانست دستاوردهای عظیم علمی، شاهکارهای ادبی و مکاتب  فکری را بیافریند.

در قرآن كريم، اين نسخه هدايت و سعادت بشري، آيات فراواني وجود دارد كه در مورد سخن، گفتار، زبان و ارتباط با ديگران است.

به عنوان مثال در سوره همزه آيه يك، مي‌فرمايد كه: واي بر هر بدگوي (عيب‌ جوي) طعنه‌زن.

يا در سوره صف آيه 2 مي‌فرمايد: كه: اي كساني كه ايمان آورده‌ايد، چرا چيزي را مي‌گوييد كه به آن عمل نمي كنيد؟

يا در سوره اسراء آيه 36 مي‌فرمايد: و چيزي را كه به آن علم (آگاهي) نداري مگو (پيروي نكن.)

امام علي(ع) در كتاب شريف نهج‌البلاغه، حكمت 148 مي‌فرمايند: «ارزش و شخصيت هر كس، زير زبان او پنهان است.»

مي‌گويند، روزي اعضاي بدن جمع شدند و همگي كتك مفصلي به زبان زدند. زبان داد و فرياد سر داد كه چرا مرا مي‌‌زنيد؟ مگر من چه كار كرده‌ام؟ اعضاي بدن گفتند: هر چه مصيبت و گرفتاري مي‌كشيم، زير سر توست. زبان گفت: چه طور؟ اعضاي بدن گفتند: مثلا تو حرف زشت مي‌زني فحش و ناسزا مي‌گويي، آن وقت طرف يك مشت به چشم مي‌زند يا يك ضربه به پا مي‌زند يا يك سيلي به صورت مي‌زند، در حالي كه آنها خطايي مرتكب نشده‌اند. از اين رو، تو عامل همه بدبختي‌هاي ما هستي.

ادبيات پر محتواي زبان پارسي، مالامال از نكات آموزنده پيرامون زبان و نحوه تعامل با ديگران است.

مولوي مي‌فرمايد: آدمي مخفي است در زير زبان اين زبان پرده است بر در گاه جان

سعدي شيرين سخن مي‌فرمايد: تا مرد سخن نگفته باشد، عيب و هنرش نهفته باشد.

 

بنابراين ملاحظه ‌مي‌شود كه زبان چه نقش بر جسته‌اي در برقراري ارتباطات و شئون مختلف زندگي ما دارد.

+ نوشته شده توسط الهام عبودزاده در دوشنبه یازدهم اردیبهشت 1391 و ساعت 23:53 |


Powered By
BLOGFA.COM